الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
12
تفسير مجمع البيان (فارسى)
على عليه السلام سورهء برائت را بر مشركين ابلاغ ميكرد من هم با او بودم ، و هر گاه صداى آن حضرت ميگرفت من بجاى او فرمان خدا را ابلاغ ميكردم ، گفتم : پدر جان چه ميگفتيد ؟ پاسخ داد : ميگفتيم : از اين سال به بعد ديگر مشركى نبايد حج بجا آورد ، و كسى عريان طواف نكند ، و در خانهء خدا كسى جز مردمان با ايمان داخل نشوند ، و هر كه با رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - پيمانى دارد مدت آن تا چهار ماه بيش نيست ، و پس از گذشتن چهار ماه خدا و رسولش از مشركان بيزارى جويند . و عاصم بن حميد از أبى بصير از امام صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : على عليه - السلام ( در آن روز ) شمشير خود را كشيد و براى مردم بدين شرح خطبه خواند : « كسى عريان طواف خانه نكند ، و مشركى در اين سال حج بجا نياورد ، و هر كه مدتى ( براى پيمان ) دارد همان مدتى كه دارد محترم است ، و هر كه مدتى ندارد مهلت او چهار ماه است » و اين خطبه را در « يوم النحر » ( روز قربانى ) ايراد فرمود ، و چهار ماهى كه فرمود بيست روز باقيماندهء ذى حجة و ماه محرم و صفر و ربيع الاول و ده روز از ربيع الثانى بود و فرمود : همان روز قربانى روز حج اكبر بود ( كه در آيهء بعد مذكور است ) . و جاحظ بسندش از زيد بن نقيع روايت كرده كه گويد : ما از على عليه السلام پرسيديم : بچه فرمانى در ماه ذى حجة مأمور گشتى ؟ فرمود : به چهار فرمان مأمور شدم : 1 - در خانهء كعبه كسى جز شخص با ايمان داخل نشود . 2 - شخص عريان طواف خانه نكند 3 - از اين سال به بعد شخص مؤمن و كافر در مسجد الحرام اجتماع نكنند . 4 - هر كه با رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله - عهد و پيمانى دارد تا پايان مدت آن عهد و پيمان محترم است ، و هر كه پيمانى ندارد تا چهار ماه مهلت دارد . و در روايت ديگرى است كه آن حضرت عليه السلام در كنار جمرهء عقبه ايستاد و فرمود : أيا مردم من فرستادهء خداوند بسوى شما هستم « 1 » كه ( از اين پس ) هيچ كافرى داخل
--> ( 1 ) - عبارت عربى . كتاب چنين بود : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ . . . » و در دو نسخهء مصححى كه نزد ما بود هر دو همين نحو بود ، و اين بنده فرصت مراجعه بساير كتابها را نيافتم ولى